KURIOZITETE TË SHKURTËRA

3 September, 2009 nga  
Postuar ne kategorine Kuriozitete

Në tokë ekzistojnë 4 oqeane dhe 56 detëra qësë bashku e formojnë “Detin Botëror” I cili përfshin 71% të sipërfaqëssë përgjithshme të tokës (316mil.km2)

Për nga sasia e kripës më së shumti ka deti I Kuq ndësa më së paku deti Baltik

Oqeani më i madh është oqeani i Qetë, pastaj oqeani Atlantik, oqeani Indian dhe oqeani i Ngrirë i Veriut.

Lumi Amazona është i vetmi lum që nuk ka të ndërtuar asnjë urë mbi të.

Një grek maratonist ka vrapuar 42 km pa u ndalur. Më së shumti në boteka vrapuar për të dytën herë që mban rekordin 42 km e 195 m,

Në Evropë patataja është sjellë nga Amerika në vitin 1536. Në fillim embillnin për shkak të lulës së bukër që ka, kurse më vonë filluan tapërdorin për ushqim.

Peshku “Pegava” është lloj ngjallash që mund të qëndrojë vërtikalisht.Kur peshkon, ajo ngritet, kurse me bishtin përforcohet mbi shkëmb osendonjë trup tjetër.

Gjethet më të mëdha i ka një lloj pallme e quajtur “Rafia”, rritet nëbrigjet e lumit Amazon. Gjethet e saj të blerta arrin gjatësi deri 22metra dhe gjereësi afër 12 metra, kurse bishtin e gjethës e ka 5 metratë gjatë.
Një gjethë e tillë mund të shtrehoj 10 njerëz.

Në Brazil gjatë shek. XX-të është vrarë gjarpëri më i madh në botë,Anakonda, gjatësia e të cilit arrinte ne 35 metra. Për ta vrarë këtëgjigant u desh që të goditej me 500 plumba.

Druri i cili e mban rekordin e trshësisë në botë është “Baobabi”, icili gjendet në Tan- ganike me moshë rreth 30 shekuj. Ky dru perimetrine trungut e ka 47 m, lartesinë 22 metra, ndërsa perimetrin e kurorës145 metra.

Më 1560 kirurgu francez Ambruaz Pare i pari bëri gjymtyrë artificiale të njeriut.

Më 1590 holandezi Zaharijaz Jansen që merrej me optikë, konstruktoi mikroskopin.

Në vitin 1790 në Amerikë është shpikur turleja e parë për shpuarjen e dhëmbëve.

Lumi më i gjatë në botë është Nili me gjatësi 6.671 km. që gjendet në Afrikë.

Kina është shteti më i madh në botë me 1.221,692,000 banorë. Në Mesjetë quhej Katai.

Gjarpëri i ujit që jeton në veriperëndim të Australisë rrethshkëmbinjëve të ujit, është shtaza më helmuese në botë. Helmi i tijështë 100 herë më i fortë se helmi i gjarpërit Australian në tokë iquajtur “Tapana e Shkretëtirës” e që konsiderohet gjarpëri më helmuestokësor.

Rusia është shteti më i madh për nga sipërfaqja me 17.075,000 km².

Peshkun trashanik “Siluris Glanis”- shkencëtarët erdhën në përfundim sepërkundër kokës së madhe, është peshku më budalla në Botë, sepse nëpranverë ku bënë nxehtë, në breg të lumit rriten shelgjet dhe në ujëbien thuprat e këtij druri së bashku me gjethet, peshku trashanik mengutësi i përbin duke menduar se bie ushqimi I tyre i preferuar. Nëlukth këto fije të shelgjes lëshojnë alkool që e bën peshkun të humbur.

Malet më të larta në Ballkan janë Alpet Shqiptare dhe kanë 13 maje me mbi 2.500 metra lartësi dhe sipërfaqe 2.240 km².

Rruga më e vjetër në Ballkan ka qenë “Vija Egnatia” (Vija Egnacia).

Njeriu më i gjatë në botë ka qenë 2.72 metra.

Në trupin e njeriut ka rreth 656 muskuj. Disa prej tyre jane 38 cm, e disa mezi arrijne nje milimetër.

Maja me e larte ne bote eshte Mont Everest me 8882 m, gjendet ne Nepal.

Flutura më e madhe në Botë është 270 centimetra katror.

Qelizën i pari e zbuloi shkencëtari anglez Robert Hooke me 1665 i ciliedhe ia dha emrin. Ky është zbulimi më i madh në mjekësi, sepse qelizaështë njësia themelore kryesore e çdo organizmi të gjallë.

Novobërda është quajtur Mali I Argjentit e më vonë Kodra e Re e cila ra nën sundimin osman më 1455.

Maja e Korabit është maja më e lartë në Shqipëri.

Romani I parë shqiptar është “Marcja” I Ndoc Nikajt I botuar në vitin 1899.

Në vitin 1530 Prishtina kishte 12 lagje, prej tyre 9 të krishterakatolike shqiptare dhe vetem 3 muslimane. Sot është qyteti më I madh nëKosovë, përkatësisht kryeqytet.

Piktori venecian Marco Basaiti që pikturoi rreth viteve 1500-1530, ka qenë me prejardhje shqiptare.

Në qytetin e Amalfit në Kampani në kishën kryesore të këtij qyteti, në vitin
1506 ngritet përmendorja e varrit të perbashkët të familjës së Skënderbeut me një shqiponjë dykrenare shqiptare.

Katund quhen disa fshatëra në Dalmaci. Gati në të gjithë qytetet e Dalmacisë nga një rruge mban emrin “Rruga Ilire”.

Armata e shtetit të Vatikanit është armata më e vjetër në botë.Zyrtarisht është themeluar më 21 janar 1506, por fillimet e sajshënohen që në vitin 1400. Përveç se është armata më e vjetër në Botë,ajo është edhe ndër më të voglat, me vetëm 83 ushtarë. Uniformat e tyrekanë qenë të dizajnuara nga artisti gjenial Mikelanxhelo.
Libri I parë I shruar shqip është “Meshari” I Gjon Buzukut. Nëparathënje të veprës dëshmon se veprën e kreu nga 20 marsi 1554 deri me5 janar 1555.
Libri është botuar në kohën e humanizmit dhe të kundërreformës, kur ukrijuan kushtet që feja katolike të mësohej e të predikohej në gjuhëtkombëtare. Mesharin e gjeti Gjon Nikollë Kazazi nga Gjakova më 1740. Kylibër përmban: Librin e Orëve dhe Librin e Meshës. Me këtë vepër filloiLetërsia Shqiptare e Rilindjës.

Ujëdhesa më e madhë është në Atlantikun Verior me 2.6 milion km².

Gjaku në organizmin e njeriut udhëton shumë shpejte: prej zemrës derite gishtërinjtë e këmbës arrin për 16 sekonda, deri në tru për 8s, derinë mushkëri vetëm për 6 s.

M 1592 Galileu Galileo zbuloi termometrin e parë, mirpo termometri me I përshtatshëm u punua në Itali më 1654.

Më 1628 shkencëtari V. Harvej nga Anglia I pari dha shpjegimin mbi qarkullimin e gjakut në trupin e njeriut.

Në Turqi gjendet një skulpturë, vepër e natyrës, që paraqitet një gruaduke qarë. Lotët e saj rrjedhin me shekuj, por nga burimet e fshehta tëujit që ndodhen nën shkëmb.

Ujëvara më e madhe në Botë është “Engjël” e lumit Karao (Venezuelë).Lartësia nga e cila bie uji është 1.000 m. Kjo ujëvarë është vetëm njënga shumë ujëvarat e larta në këto anë te Venezuelës. Emrin e ka marrësipas pilotit amerikan Xhimi Engjël i cili në vitin 1933 e ka vizituardhe vendosur në ditarin e tij.
Ujëvara e dytë është në Republikën Jugafrikane me lartësi 414 m.
Ujëvara e tretë është “Kukenani” në Venezuelë me 610 m, lartësi.

Mali më I lartë në Kosovë është Gjeravica me 2.656 m, lartësi.

Xhejson Pitri nga Mexburgu (SHBA), plot 13 vite nuk bëri asnjë mungesë në shkollë.

Helmi i Meduzës mund ta mbys njeriun nëse është në sasi të mëdha,ndërsa shkencëtarët prej tij po perpiqen të nxjerrin ilaqin përsherimin e sëmundjes së zemrës.

Tomas Jang, fizikan nga shekulli XVIII-të fliste dymbëdhjetë gjuhë kur i kishte vetëm tetë vjet moshë.

Gjatë ndërtimit të kanalit të Panamasë kanë humbur jetën më tepër se 25 mijë njerëz.

Masa e virusit ndaj masës së njeriut mesatar është proporcionale me masën e njeriut ndaj masës së Tokës.

Gjirafa është e vetmja kafshë e cila mund të dalloje ngjyrat, sepse syri i saj është përafërsisht i njejtë me syrin e njeriut.